Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on facebook
Share on google
Share on twitter

یه مدت پیش به مطلبی در خصوص منابع تولید الکتریسیته در جهان نوشته بودم. بر اساس این مقاله و بر اساس نوع منابع، میزان آلودگی‌های تولید شده از سمت کشورهای مختلف به بهانه تولید الکتریسیته مشخص بود؛ در پایان مطلب اشاره به معاهده پاریس و بذل و بخشش ایران در این معاهده کرده بودم و ذکر این مطلب که آیا در زمان قبول تعهدات در خصوص این حجم کاهش گازهای گلخانه‌ای از سمت ایران، هیچ بررسی‌ هم در خصوص تاثیرات این کاهش بر اقتصاد کشور هم لحاظ شده یا نه؟ در خصوص این نتیجه‌گیری یه سری دوستان نقدهایی رو داشتن که به نظرم اومد یه سری آمار و تحلیل دیگه هم در این رابطه ارائه کنم شاید مناسب باشه.

بررسی تولیدکنندگان اصلی گازهای گلخانه‌ای در جهان

اول از همه یه بررسی در خصوص تولیدکننده‌های اصلی گاز CO2 بین کشورهای مختلف رو داشته باشیم. البته قبل از این لازمه که یادآوری بشه که حدود ۹۵ درصد از گازهای گلخانه‌ای رو بخار آب، ۴ درصد دی اکسید کربن و ۱ درصد مابقی رو سایز گازها تشکیل میدن؛ که بحث حاضر ما در خصوص اون ۴ درصد هست. جالبه توجه اینه که فقط ۵ درصد از این ۴ درصد گاز CO2 رو هم انسان داره تولید میکنه. به یه عبارت دیگه بحث این معاهده سر فقط ۰.۲ درصد هست که ناشی از خرابکاری‌های انسان هست. اما در خصوص کشورهای تولیدکننده، یه سری نمودار آماری رو اینجا آوردم که در خصوصشون یه سری بحث‌ها بکنیم.

توی این نمودار به روند تولید گازهای گلخانه‌ای در مناطق مختلف جهان پرداخته شده. نمودار میزان کل دی اکسید کربن تولید شده در هر سال به تفکیک مناطق مختلف دنیا رو نشون میده. (لازم به توضیح هست که EU-28، اشاره به ۲۸ کشور اتحادیه اروپا دارد)

از نظر مقدار گاز تولید شده طی سال‌های گذشته، کاملا مشخص هست که اروپا و آمریکا از سال‌ها پیش جزو عاملان اصلی در سهم تولید این گاز بوده‌اند که البته با میزان پیشرفت این کشورها در حوزه‌های تکنولوژی و اقتصادی نیز تطابق دارد؛ بخصوص اگر میزان حجم تولید را در کشوری نظیر چین طی سال‌های اخیر و رشد اقتصادی این کشور در نظر داشت این نظریه قابل بررسی‌تر خواهد بود.

تولید گاز دی اکسید کربن در مناطق مختلف جهان
تولید گاز دی اکسید کربن در مناطق مختلف جهان

به منظور بررسی بهتر نمودار قبل، نمودار نسبی (درصد سهم هر منطقه در تولید دی اکسید کربن) در سال‌های مختلف نیز ارائه شده است. در این نمودار سهم کشورهای اتحادیه اروپا، آمریکا و چین کاملا قابل مشاهده و بررسی است. 

البته توجه بشه که در این نمودار کاهش سهم مناطق مختلف الزاما به معنی کاهش تولید نیست؛ در حقیقت سهم سایر مناطق افزایش پیدا کرده.

تولید گاز دی اکسید کربن در مناطق مختلف جهان
تولید گاز دی اکسید کربن در مناطق مختلف جهان

در این نموار به بررسی میزان دی اکسید کربن تولیدی نسبت به جمعیت هر کشور پرداخته شده است.

همانگونه که در این نمودار و همچنین نقشه ذیل مشخص است کشور ایران جزو کشورهای با حجم تولید بالای دی اکسید کربن به ازای هر واحد جمعیت کشور در کل جهان می‌باشد. (طی سال‌های اخیر حدودا رتبه‌ ۱۱ را به خود اختصاص داده است) 

سرانه میزان تولید دی اکسید کربن به ازای جمعیت کشورها
سرانه میزان تولید دی اکسید کربن به ازای جمعیت کشورها
نقشه آماری میزان تولید گاز دی اکسید کربن در کشورهای مختلف در سال 2017
نقشه آماری میزان تولید گاز دی اکسید کربن در کشورهای مختلف در سال ۲۰۱۷

در این نمودارها آمار میزان تولید دی اکسید کربن توسط کشورهای مختلف ارائه شده است.

نمودار اول، نمودار درختی میزان تولید سالیانه دی اکسید کربن در سال ۲۰۱۷ توسط کشورهای مختلف را نمایش داده است. مشخصا در این نمودا کشور چین و آمریکا جزو اصلی‌ترین کشورهای تولیدکننده این گاز گلخانه‌ای می‌باشند.

اما ایران در این سال در حدود ۱.۹ درصد از کل دی اکسید کربن تولید شده توسط انسان را به خود اختصاص داده است. (جهت یادآوری: همانگونه که در مطالب قبل اشاره شد کل دی  اکسید کربن تولید شده توسط انسان نسبت به سایر منابع ۰.۲ درصد از کل گازهای گلخانه‌ای را پوشش می‌دهد؛ و ایران ۱.۹ درصد از این ۰.۲ درصد را شامل خواهد شد)

جهت مقایسه‌ی بهتر در نمودار دوم روند تولید دی اکسید کربن توسط کشورهای مختلف طی سال‌های گذشته نیز ارائه شده است. 

البته نباید مسئله استعمار نوین کشورها در این شاخص‌ها نیز فراموش شود. چرا که بسیاری از صنایع آلوده توسط برخی کشورهای توسعه‌یافته به سایر کشورها منتقل شده و خروجی این صنایع به کشورهای مبدا انتقال می‌یابد؛ لذا سهم برخی کشورها نظیر کشورهای اتحادیه اروپا از این درصد تولید دی اکسید کربن در عمل بیشتر از این مقادیر باید باشد.

طبق این نمودار مجدد می‌توان نظریه رابطه‌ی مستقیم میزان توسعه‌یافتگی کشورها با میزان تولید این گاز را مورد ارزیابی قرار داد.

اما اولین سوالی که مطرح می‌شود، دلیل رتبه‌ی بالای ایران در این شاخص است. ایران حدودا هشتمین کشور تولید کننده این گاز گلخانه‌ای در جهان است! چه از نظر شاخص تولید کلی و چه از نظر شاخص میزان گاز تولیدی به ازای هر نفر جمعیت. طبیعتا اگر ایران با این حجم در حال تولید این گازها می‌باشد می‌بایستی دارای صنایع تولیدی بسیار قوی‌تر و اقتصاد توانمندتری می‌بود. 

 

نمودار درختی میزان تولید سالیانه دی اکسید کربن توسط کشورهای مختلف
نمودار درختی میزان تولید سالیانه دی اکسید کربن توسط کشورهای مختلف
میزان تولید سالیانه دی اکسید کربن توسط کشورهای مختلف
میزان تولید سالیانه دی اکسید کربن توسط کشورهای مختلف

بررسی منابع تولید دی اکسید در کشورهای مختلف

برای نمونه منابع تولیدکننده دی اکسید کربن در چهار کشور ایران، آمریکا، ژاپن و چین در ذیل ارائه شده است. البته در این نمودارها توجه شود که مقادیر مربوط به منابع تولیدکننده دی اکسید کربن می‌باشد و نه منابع مصرف. برای نمونه تغییرات تکنولوژی صنایع و تبدیل منبع انرژی آن‌ها از سوخت‌های فسیلی به منبع الکتریسیته طی سال‌های گذشته می‌تواند باعث کاهش ظاهری سهم صنایع و افزایش سهم تولید برق شود. همچنین نکته‌ی دوم در خصوص این نمودارها این مسئله است که مقادیر مذکور، شاخص نسبی هر بخش در هر سال نسبت به کل دی اکسید کربن تولید شده است؛ لذا کاهش مقدار یک شاخص الزاما به معنی کاهش مقدار واقعی نبوده و نشانگر کاهش نسبی آن می‌‎باشد؛ که این کاهش مقدار نسبی می‌تواند ناشی از افزایش سهم سایر بخش‌ها باشد.

همانگونه که مشخص است به طور نسبی سهم تولید الکتریسیته در هر چهار کشور رو به رشد بوده است.

سهم بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در آمریکا
بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در آمریکا
سهم بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در چین
بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در چین
بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در ژاپن
سهم بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در ژاپن
بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در ایران
سهم بخشهای تولید کننده دی اکسید کربن در ایران

اما در رابطه با معاهده پاریس

تا اینجا یه سری اطلاعات از وضعیت کشورهای مختلف در میزان تولید دی اکسید کربن ارائه شد. حالا اینا رو توی ذهنتون داشته باشین که بعدا بتونید بهتر تحلیل کنید.

مفاد معاهده پاریس

در تاریخ ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵ در پاریس، قراردادی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و باز شدن گره‌ها برای اقدامات علیه تغییر اقلیم و همچنین سرمایه‌گذاری در جهت اقتصادی کم‌کربن، مقاوم، انعطاف‌پذیر و پایدار توسط ۱۹۵ کشور موردتوافق قرار گرفته. هدف اصلی این توافق جهانی جلوگیری از افزایش دمای کره زمین در این قرن زیر ۲ درجه سانتی‌گراد و همچنین ایجاد تلاش برای محدود کردن دما به افزایش آن به زیر ۵/۱درجه سانتی‌گراد نسبت به سطح آن قبل از صنعتی شدن است. هدف بلندمدت توافق پاریس این است که دمای کره زمین تا پایان قرن به‌جای دو درجه، ۵/۱ درجه سانتی‌گراد افزایش یابد.

مسیرهای پذیرش معاهده پاریس

بر اساس معاهده‌ی پاریس، در خصوص پذیرش یا عدم پذیرش این معاهده سه روش برای کشورهای مختلف در نظر گرفته شده:

۱- عضویت غیر مشروط: در این حالت، دولت‌ها معاهده را کاملاً پذیرفته و هیچ شرطی را برای عضویت خود در معاهده قائل نمی‌شوند. این روش به این دلیل که بعضی از مقررات یه معاهده می‌تونه مخالف اصول، موازین و منافع کشور عضو باشه، چندان قابل‌قبول و مناسب نیست.

۲- امتناع از عضویت: در این حالت، دولت‌ها به این دلیل که بعضی از مقررات معاهده مخالف مواضع و منافع آن‌ها است، از عضویت در معاهده به‌طور کلی خودداری می‌کنند. البته همون‌طور که گفته شد این روش فقط در زمان تعارض منافع قابل‌ استفاده است و در مورد همه توافقات بین‌المللی صدق نمی‌کنه.

۳- عضویت مشروط: در این حالت، دولت‌ها با استفاده از «حق شرط»، به یک معاهده بین‌المللی می‌پیوندند که این روش موجب بسط معاهدات بین‌المللی و قانونمند شدن نظام بین‌المللی می‌شه، بدون این که ضرری به منافع کشور عضو وارد بشه. توی این روش حق شرط جایگاه خود را در معاهدات بین‌المللی نشان می‌دهد.

وضعیت تعهدات ایران در معاهده پاریس

خب، اول از همه باید ببینیم ایران این معاهده رو به چه شکلی قبول کرده؟ 

ایران معاهده رو توی دو بخش یکی غیر مشروط و یه بخش مشروط قبول کرده. به این شکل که گفته من در هر حال ۴ درصد از تولید دی اکسید کربنم رو به صورت کاملا غیر مشروط کم می‌کنم. اما بخش دوم تعهد ایران به صورت مشروط هست و گفته در صورت برقراری شرط، تا سال ۲۰۳۰، این کاهش رو میرسونه به ۱۲ درصد! یعنی ۸ درصد مابقی رو مشروط کرده.

اما شرط ایران چی بوده؟ رفع تحریم‌ها، انتقال کمک‌های مالی و فناوری

وضعیت شرایط پذیرش چند تا کشور دیگه رو قبلا توی مطلبی که در خصوص تولید برق گذاشته بودم آورده شده. کشورهایی مثل عربستان و آمریکا و … . اگه خواستین میتونید از این لینک مطلب رو مشاهده کنید.

چیزی که باید شفاف بشه چیه؟

سوالی که اینجا مطرح میشه اینه که حالا این ۱۲ درصد قراره دقیقا از کجاها کم بشه؟ مطمئنا حق همه هست که این مسئله براشون شفاف بشه. آیا قراره از تولید برق کم بشه؟ یا از صنایع بزنن؟ یا مصرف مردم کم بشه؟ (بالاتر درصدهای مربوط به سهم هر کدوم آورده شده بود)

خب پس مثل این که ذات اون بحث رفع تحریم‌ها و انتقال فناوری که توی شروط ایران هست چیز خوبی بوده. اگر تکنولوژی روز در اختیار ایران قرار بگیره توی حوزه صنایع نفتی میتونه به راحتی و بدون دست زدن به تولید برق و … شاید خیلی بیشتر از ۸ درصد هم از آلودگی‌ها رو کاهش بده. اما یادمون نره که این معاهده یه قرارداد حقوقی هست و دوستانی که اون رو امضا کردن شرط خودشون رو تا اونجایی که دسترسی به منابع وجود داشته، به نظر میرسه ناقص بیان کردن طوری که عملا شاید هیچ ارزشی نداشته باشه.

مطالب مرتبط

0 0 vote
Article Rating
مشترک
دریافت پیام از طریق
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

سایر مطالب

من یا ما؟ آزمون ریاکاری و صداقت

من یا ما؟

۱۹ اسفند ۱۳۹۸
5S

۵S

۰۱ دی ۱۳۹۸
باتنا - BATNA

باتنا – BATNA

۰۱ دی ۱۳۹۸
زوپا

زوپا – ZOPA

۰۱ دی ۱۳۹۸
اهمیت مذاکره حرفه‌ای

اهمیت مذاکره حرفه‌ای

۰۱ دی ۱۳۹۸
امید امرایی و زینب وصال تشکر از بچه های uxshiraz تجربه کاربری شیراز

تشکر از بچه های uxshiraz

۰۱ دی ۱۳۹۸
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
به بالای صفحه بردن