Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
  • خب. توی این مطلب قراره در مورد یه سوسول بازی دیگه یا به قول بعضیا یه مسخره بازی دیگه صحبت کنیم. بحث SWOT یا همون آنالیز نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهدیدها. البته قبل از ادامه‌ی مطلب، لازمه بگم که توی این پست به کلیات بحث پرداخته شده و در مطالب بعدی نحوه محاسبات ریاضی این آنالیز هم آورده میشه.

اگه مابقی مطالب رو خونده باشین، یه بحث‌هایی در خصوص تدوین استراتژی و بحث‌های تاکتیکی رو گفته بودم. اما همونطور که مشخصه برای رسیدن به هر هدفی کلی مسیر راهبردی و مسیر عملیاتی وجود داره. خب سوال اینجاست که کدوم یکی رو باید انتخاب کنیم؟ کدوم مسیر میتونه بهتر باشه؟ اگه خیلی کلی بخوایم جواب بدیم اون مسیری بهتره که یه سری خصوصیات مثل کوتاه‌ترین، کم‌هزینه‌ترین، پربازده‌ترین، کم‌ریسک‌ترین و کلی کمترین و بیشترین دیگه باید داشته باشه!! اگه دقت کنید خیلی از این کمترین و بیشترین‌ها هم در تناقض با هم هستن!! پس یه نتیجه میگیریم: باید یه راهی پیدا کنیم که این شاخص‌های کیفی کمترین و بیشترین رو کنار هم قرار بدیم و تبدیل به یه کمیت بکنیم تا امکان مقایسه رو داشته باشیم. 

غیر از آنالیز کردن مسیرهای مختلف و خطرها و فرصت‌هایی که هر کدومش برای ما داره و وضعیت ما برای حرکت توی هر کدومشون، خیلی وقتا کلا میخوایم ببینیم اوضاعمون در حال حاضر چطوریه؟! و این که با توجه به وضعیت فعلیمون باید چه راهبرد کلی رو پیش بگیریم؛ مثلا حرکتمون دفاعی باشه، حمله کنیم و … . اینجا هم بازم SWOT میتونه مسیر رو به ما نشون بده.

یکی از روش‌هایی که کمکمون میکنه تا بفهمیم در حال حاضر چند چندیم با خودمون بحث SWOT هست.

هر کدوم از حروف S و W و O و T اول این کلمه‌ها هستن:

  • Strengths: نقاط قوت
  • Weaknesses: نقاط ضعف
  • Opportunities: فرصت‌ها 
  • Threats: تهدید‌ها

اگه حتی تا الان هم اسم این روش به گوشتون نخورده باشه، با مشخص شدن این چهار مورد احتمالا دیگه متوجه شده باشین که قراره چه اتفاقی بیفته. بله! قراره ببینیم ما وضعیتمون از نظر نقطه قوت‌هامون و نقطه‌ ضعف‌هامون برای حرکت توی ادامه یه مسیر چیا هستن. از یه طرفم عوامل بیرونی که قراره دهن ما رو آسفالت کنن چه تهدیدهایی سر راهمون قراره بذارن و اون دور و بر کنار این تهدیدها چه فرصت‌هایی برامون وجود داره؟! ها دیگه! به همین راحتی!

به طور کلی چند جا خیلی از SWOT استفاده میشه:

  • اولی زمانیه که می‌خوایم یه کمپین بازاریابی طراحی کنیم. طبیعتا باید وضعیت فضاهای بازارهای مختلف رو خیلی دقیق بررسی کرده باشیم.
  • دومی زمانیه که میخوایم یه سیاستی رو توی کارمون لحاظ کنیم. باید بفهمیم که وضعیتمون چطوریه و به قول با خودمون چند چندیم.
  • سومی هم زمانیه که میخوایم بهترین موقعیت‌ رو برای انجام یه سری تغییرات توی شرکت پیدا کنیم.

خب، با یه دقت کوچولو مشخصه که از این چهار تا پارامتر دوتاشون مربوط به درون سازمانمون هستن و دو تاشون مربوط به بیرون سازمان:

عوامل درونی (S و W)

نقاط قوت (S) و نقاط ضعف (W) دو تا پارامتر هستن که از اوضاع داخل سیستممون شکل می‌گیرن. اگه بخوایم یه سری موارد درونی یه سیستم رو اسم ببریم میشه به این موارد اشاره کرد:

  • منابع انسانی: کسایی که نسبت به سیستم یا برند ما طرفدار هستن یا متنفر هستن، پرسنل و …
  • زیرساخت‌ها: چیا داریم و چیا نداریم، زیرساخت‌های ارتباطیمون چطوریه؟ زیرساخت‌های مالیمون چطوریه؟
  • مالی: اوضاع بودجه، منابع درآمد و نقاط هزینه و … چطوری هستن؟
  • مسائل حقوقی: مجوزها، قراردادها، پتنت‌ها، اسم تجاری و … اوضاعشون چطوریه؟
  • بازاریابی: اوضاع بخش فروش، بازاریاب‌ها، ویزیتورها، سیستم توزیع، اعتبار توی بازار و … چطوریه؟
  • دانش: وضعیت دانش فنی، سرعت راه‌اندازی و …
  • و خیلی چیزای دیگه‌ای که سیستم داخلی سازمانمونو ایجاد کردن و باعث میشن سازمانمون ازشون قدرت بگیریه یا این که سیستممون رو دچار ضعف بکنن.

عوامل بیرونی (O و T)

غیر از عامل‌های داخلی که میتونیم ازشون استفاده کنیم و یا اینکه میتونن دردسرسازی باشن برامون، دو تا عامل هم داریم که خارج از سیستممون قرار دارن. یکی فرصت‌ها (O) و یکیم تهدیدهای بیرون (T). این تهدیدها یا فرصت‌ها میتونن هر چیزی باشن؛ یه آدم یا ربات یه رقیب تجاری، یه خط متن روی کاغذ و و … . برای نمونه میشه از این موارد اسم برد؛ که طبیعتا خیلی چیزای دیگه هم هستن که اطرف شما و سازمانتون قرار گرفتن.

  • اوضاع سیاسی: قانون‌های احتمالی، اوضاع بین‌المللی، قوانین زیست محیطی، طرح‌های اقتصادی و …
  • وضعیت ساعت و تقویم: تغییر ساعت، تعطیلات، مناسبت‌ها و …
  • اوضاع جوی: بارون و برف و گرما و …
  • اوضاع اقتصاد: نقدینگی، وضعیت شغلی، وضعیت درآمدها و …
  • وضعیت بازار: تغییرات نیازهای مردم، رقبای تجاری، محصولات جدید و …
  • افراد یا سازمان‌ها: دوستایی که وجود دارن، دردسرسازهایی که وجود دارن مثل سهامدارها و …! 

خب.

بعد این که همه موارد در اومدن بر اساس روش‌های ریاضی بهشون وزن میدیم و یه سری جمع و ضرب و تفریق و تقسیم می‌کنیم و در نهایت سیاست کلی در میاد که حالا باید به طرفمون حمله کنیم، بی سر و صدا کار کنیم و … .

اما مسئله دومی که از SWOT در میاریم، تعیین استراتژی‌هایی هست که بتونه کمکون کنه که ضعف‌هامون رو پوشش بدیم و تهدیدها رو هم تا حد ممکن خنثی کنیم یا از کنارشون در بریم یا شایدم بریم تو کومشون (جهت اطلاع کوم یا Kom همون شکمه!!) اما چطوریه؟ خیلی راحته یکی از این چهارتا حالت رو داریم:

  • ما باید بتونیم با استفاده از نقاط قوتی که داریم فرصت‌ها رو به چنگ بیاریم و ازشون استفاده کنیم. این میشه همون استراتژی‌های SO
  • ما باید با استفاده از فرصت‌هایی که داریم تا حد ممکن نقاط ضعفمون رو بپوشونیم. این میشه استراتژی‌های WO
  • ما باید بتونیم با استفاده از نقاط قوتی که داریم تا حد ممکن تهدیدهای بیرونی رو خنثی کنیم و حتی ازشون بهره بگیریم. اینم میشه استراتژی‌‌های ST
  • در نهایت هم باید بتونیم یه سری استراتژی دفاعی داشته باشیم تا به خاطر ضعف‌هایی که داریم یه وقت تهدیدهای بیرونی بهمون ضربه نزنن. اینم میشه استراتژی‌های WT

تا اینجا کافیه! بقیه مسائل مثل روش محاسبات ریاضی SWOT و نکات تعیین استراتژی اینا بمونه برا مطالب بعدی

avatar
  مشترک  
دریافت پیام از طریق

Something went wrong.